زیست‌بوم ارتباطات سیار در ایران مبتنی بر روش تحلیل شبکه‌های اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

2 عضو هیئت علمی، دانشکده علوم مهندسی، دانشگاه تهران، تهران.(نویسنده مسئول)؛ moeini@ut.ac.ir

3 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران.

4 عضو هیئت علمی، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

چکیده

زیست‌بوم کسب­و­کار بیانگر نقش مشارکتی و همزیستی سازمان در یک شبکه بزرگ‌تر بوده و شناخت آن مستلزم درک روابط میان اعضای آن است. این پژوهش با هدف بررسی زیست‌بوم ارتباطات سیار ایران و با استفاده از تکنیک تحلیل شبکه­های اجتماعی انجام گرفته است. در این پژوهش پس از نظرسنجی از خبرگان ارتباطات سیار کشور مرزهای زیست‌بوم سیار ایران تعریف شده است. سپس با استفاده از روش گلوله برفی بازیگران کلیدی زیست‌بوم ارتباطات سیار ایران شناسایی شده­اند. طی انجام مصاحبه با مدیران سازمان­های شناسایی‌شده داده­های مرتبط با روابط موجود میان این بازیگران جمع‌آوری شده است. به کمک تکنیک تحلیل شبکه‌های اجتماعی شبکه روابط میان بازیگران ترسیم شده است. ارائه مدل بصری زیست‌بوم سیار ایران از نتایج این پژوهش است. نتایج حاصل از تحلیل شبکه به‌دست‌آمده نشان داد دو اپراتور شبکه ارتباطات سیار کشور، بالاترین مرکزیت را در شبکه داشته و به عبارتی رهبران زیست‌بوم ارتباطات سیار ایران محسوب می‌شوند. بررسی شاخص بینابینی بازیگران در شبکه ترسیم شده نیز حاکی از آن بود که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی پس از دو اپراتور مذکور نقش بینابینی برجسته‌تری را در این شبکه ایفا می­کند. از بین بخش­های اصلی این زیست‌بوم، نهادهای کنترلی و نظارتی قوی­ترین ارتباطات را در کل شبکه دارند و قدرتمندترین بخش زیست‌بوم ارتباطات سیار ایران به شمار می‌آیند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation on Iran Mobile communication Ecosystem Using Social Network Analysis Techniques

نویسندگان [English]

  • Narjes Zangeneh Nejad 1
  • ALI Moeini 2
  • Nastaran Hajiheidari 3
  • Adel Azar 4
1  Ph.D. Student, IT Management, Faculty of Management, University of Tehran
2  Faculty Member, College of Engineering Sciences, University of Tehran, Tehran, (Corresponding Author: moeini@ut.ac.ir)
3 Faculty Member, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran
4 Faculty Member, Department of Industrial Management, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran
چکیده [English]

The business ecosystem represents the collaborative and co-existence role of an organization in a larger network, whose recognition requires understanding the relationships among the members of the ecosystem. The aim of this study is to investigate the ecosystem of mobile communication in Iran using social network analysis technique. After a survey of mobile communications experts in Iran the boundaries of the mobile ecosystem is defined. Then, using snowball method, key actors of Iran's mobile communications ecosystem have been identified. After conducting interviews with the managers of the organizations, the data on the relationships among these actors were collected and using social network analysis (SNA) technique the network of actors was drawn up. Presentation of visual model of mobile ecosystem of Iran is one of the results of this research. The findings show that two mobile network operators in Iran have the highest centrality in the network and are considered as mobile ecosystem leaders in Iran. Analysis of the betweenness indicator shows that Communications Regulatory Authority after two network operators mentioned above has a more prominent role of betweenness in the network. Besides, among the main parts of the ecosystem, controlling and monitoring institutions have the strongest connections across the entire network and hence they are considered as the most powerful part.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Business Ecosystem
  • Mobile Communication Ecosystem
  • Network analysis
  • Key Actors
  • Centrality
 

تقوی فرد، محمدتقی؛ وفادار، زهرا؛ رحیمی، مهدی؛ آقایی، مجتبی (1395) تحلیلی بر چرخه انسجام سیاستی در نظام حکمرانی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران. مطالعات مدیریت کسب‌وکار هوشمند 16 (4)، صص 1-33.

خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ایرنا، "مروری بر جایگاه اپراتورهای ارتباطات سیار در 10 سال اخیر؛ بازار ارتباطات سیار دست کیست؟" 14 اردیبهشت 1398، دسترسی 20 خرداد 1398.

جهانی زاده، فاطمه؛ مشبکی، اصغر؛ کردنائیج، اسداله، خداداد حسینی، سید حمید (1394) تبیین مبانی فکری رویکرد زیست‌بوم کسب‌وکار. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 19 (2)، صص 160-139.

خواجه نائینی، علی؛ اشتریان، کیومرث؛ محمدی کنگرانی، حنانه؛ غنچه پور، دیبا؛ (1394) مطالعه و بررسی شبکه تبادل اطلاعات میان بازیگران حوزه نانو فناوری در ایران، پژوهش­های مدیریت در ایران، 15 صص 107-133.

سعادت نیا، زهرا؛ عباس نژاد، طیبه؛ محمدی کنگرانی، حنانه (1396) ترسیم و تحلیل شبکه همکاری میان دانشگاه و صنعت با استفاده از رویکرد تحلیل شبکه اجتماعی (مورد مطالعه: دانشگاه هرمزگان). مدیریت صنعتی، دوره 9 (2)، صص 309-328.

سهیلی، فرامر وعصاره، فرید (1392) مفاهیم مرکزیت و تراکم در شبکه­های علمی و اجتماعی. فصلنامه مطالعات علمی کتابداری و سازماندهی اطلاعات. ش 95. صص 90-108.

عرفان منش، محمدامین، ابریزه عبدالله و امیررضا اصنافی. (1392). نقشکشورهایجهاندرنیمقرن تولیدعلم حوزهعلماطلاعاتودانششناسی: مطالعهعلم‌سنجیوتحلیلشبکهاجتماعی. پردازش و مدیریت اطلاعات. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.دوره 29 ش.2 صص 535-566.

محمدپور، احمد "روش تحقیق کیفی ضد روش. مراحل و رویه­های علمی در روش‌شناسی کیفی " جلد 2؛ 1392؛ انتشارات جامعه شناسان، تهران.

مردانی، امیرحسین و الهام مردانی. 1394. تحلیلشبکهاجتماعیهم تألیفیمقاله‌هایعلمیسیستم‌هایاطلاعاتی. فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت فناوری اطلاعات 7(4): صص 909-930.

هنمن، روبرت ا؛ و ریدل، مارک. (1393). درآمدی بر روش شبکه­های اجتماعی. ترجمه حنانه محمدی کنگرانی و الهام محمدی. تهران، دانشگاه هرمزگان. (2005)

Ballon, P. (2007). Changing business models for Europe’s mobile telecommunications industry: The impact of alternative wireless technologies. Telematics andInformatics, 24, 192–205, Cited by Budu, J.,& Boateng, R. (2014).

Battistella, C., Colucci, K., De Toni, A. F., & Nonino, F. (2013). Methodology of business ecosystems network analysis: A case study in Telecom Italia Future Centre. Technological Forecasting and Social Change, 80(6), 1194-1210.

Budu J and Boateng, R. (2014) Dominant issues and conceptual approache in mobile business research from 2005 to 2013, in,Wei, June.(Ed.,), Mobile Electronic Commerce Foundations, Development, and Applications. (pp. 21-44) Boca Raton: Taylor & Francis Group CRC Press.

Chang, C.-Y., Wang, F., and Fu, H.-P. (2009). A strategic analysis of the mobile telephone industry in Mainland China. Journal of Manufacturing TechnologyManagement, 20(4), 489 – 499, Cited by Budu, J.,& Boateng, R. (2014).

Choi, K.,(2018) "A system perspective on revenue sharing in the mobile value chain: an evidence from China mobile video ecosystem", Supply Chain Management: An International Journal, Vol. 12 Issue: 3, pp.136-152

Gonçalves,V. and Ballon, P. (2011). Adding value to the network: Mobile operators’ experiments with Software-as-a-Service and Platform-as-a-Service models.Telematics and Informatics, 28, 12–21.

GSM association, the mobile economy 2016 report; retrieved from GSMA.com

Moore, J. F.(1998) The rise of a new corporate form. Washington Quarterly. Vol. 21(1), pp. 167-181.

Rong, K. and Shi, Y., 2014. Business ecosystems: Constructs, configurations, and the nurturing process. Springer.p.4.

Srinuan, P., Annafari, M. T., and Bohlin, E. (2011). An analysis of switching behavior in the Thai cellular market. Info, 13(4), 61–74.

Subramaniam, M., Lyer B., Venkatraman V., (2019) Competing in digital ecosystems, Business horizons 62, 83-94.

Suh, Y. & Kim, M. S. (2015). Dynamic change of manufacturing and service industries network in mobile ecosystems: The case of Korea Telematics and Informatics, 32(4): 613-628.

Tsujimoto M., Kajikawa Y., Tomita J., Matsumoto, Y., (2018) “A review of the ecosystem concept - towards coherent ecosystem design”, Technological forecasting &social change, 136 49-58.

Zhang, J., & Liang, X. J. (2011). Business ecosystem strategies of mobile network operators in the 3G era: The case of China Mobile. Telecommunications policy, 35(2), 156-171.