ارزیابی وضعیت مدیریت دانش و ارتباط آن با جایگاه رقابتی شرکت‌های برتر کشور

نویسندگان

1 کاندیدای دکتری مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم های مدیریت، دانشگاه امیرکبیر

2 دانشجوی دکتری مدیریت سیاستگذاری بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی وضعیت مدیریت دانش و سنجش ارتباط میان بکارگیری ابزارهای مدیریت دانش با جایگاه رقابتیکسب­وکار در قالب یک تحقیق پیمایشی و کاربردی انجامشده است.نگرش به مدیریت دانش، استقرار مدیریت دانش در شرکت‌ها، چالش‌های مدیریت دانش و اقدامات و ابزارهای مدیریت دانش، محورهای تشکیل دهندهارزیابی وضعیت مدیریت دانش هستند که به واسطهطرح هشت فرضیه مورد بررسی قرار گرفته‏اند. جامعه آماری تحقیقشامل شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در میان صد شرکت برتر ایران می‌باشد و داده­هایتحقیق از طریق پرسشنامه جمع آوری شده است. یافته­هانشان می‌دهد علیرغم پذیرش اهمیت و ضرورت مدیریت دانش از سویشرکت­هایبرتر کشور، اجرای هدفمند و منسجم برنامه­های مدیریت دانش با موفقیتهمراه نبوده و این شرکت‌هااز حیث زیرساخت‌های مدیریت دانش، با چالش­های انسانی، ساختاری و فناوری مواجه اند. از سوی دیگر،نتایج حاکی از آن است که بکارگیری ابزارهای مدیریت دانش ارتباط مستقیمی با جایگاه رقابتی شرکت‌ها داشته و پیاده­سازی این ابزارهامی‌تواندبهبود و ارتقای جایگاه رقابتی بنگاه­های تجاریرا به همراه داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evaluation of Knowledge Management and Its Relationship withCompetitive Position of Iran's Major Firms

نویسندگان [English]

  • Amir Zakery 1
  • Seyed Hossein Jalali 2
  • Seyed Alireza Motevallian 3
1 PhD Student in Industrial Enginnering, Faculty of Industrial Engineering & Management Systems, University of Amirkabir, Tehran, Iran.
2 PhD Student in Strategic Management, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
3 MSc. EMBA, Faculty of Industrial Engineering, Iran University of Science & Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

Current research has been performed to evaluate the knowledge management (KM) in business administration, and assess the relationship between utilization of KM tools and competitive position of business as an empirical and practical survey. The target population of this study is registered firms in Tehran Stock Exchange among Iranian top 100 firms selected by the Industrial Management Institute of Iran. Datawas collected by questionnaire, and investigated through eight hypotheses in four main dimensions: KM attitudes, KM implementation, KM challenges, and KM tools. Findings showed that firms acknowledge the importance and necessity of KM, but also were facing human and structural challenges in terms of infrastructure; so goal-oriented and coherent KM plans are not successfully implemented. On the other hand, results confirmed that KM adoption has a direct and positive impact on competitive position of firms; therefore implementation of KM tools could improve the competitive position of major firms

 

ابزری، م.، شائمی، ع.، طالبی، ه. و عبدالمنافی، س. (1390). بررسی شکاف بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب مدیریت دانش در صنعت خودروی ایران. فصلنامه مدیریت دولتی، 3 (6)، 34-19.

افرازه، ع. (1384). مدیریت دانش، مفاهیم، مدل ها، اندازه گیری و پیاده سازی. تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

الوانی، س.م. و شاهقلیان، ک. (1385). طراحی الگوی ارزیابی سطح مدیریت دانش در سازمان های صنعتی ایران (پژوهش در صنعت خودرو). فصلنامه مطالعات مدیریت، 52، 16-1.

ذاکری، ا.، شاهی بیک، آ.، رادمهر، ش.، رضوی، ر. (1391). اندازه‌گیری سرمایه فکری سازمان با تکیه بر شایستگی‌های محوری: مطالعه موردی. چهارمین کنفرانس بین المللی سرمایه فکری، زنجان.

ربیعی، ع.، حسینی، م. و خواجوی، ز. (1388). طراحی مدل پیاده سازی نظام مدیریت دانش در سازمان های دولتی (مطالعه موردی شهرداری تهران). فصلنامه پژوهش های مدیریت عمومی، 2 (6)، 175-159.

رضازاده مهریزی، م.ح.، باقرزاده نیری، م.، خلج، م.ر.، پیردل، م. اخوان، پ. و قاصدی، م.ا. (1389). ابزارهای مدیریت دانش. تهران: موسسه فرهنگی هنری پردازش هوشمند علائم.

سازمان مدیریت صنعتی. (1391). رتبه بندی صد شرکت برتر. تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.

سریع القلم، م. (1390). عقلانیت و توسعه یافتگی ایران. تهران: انتشارات فروزان روز.

شفیعی زاده، م.، (1391). ارزیابی جهانی سازمان دانشی برتر (MAKE) و تحلیل بر نتایج حاصل شده از برگزاری نخستین دوره جایزه در ایران، نشریه تدبیر، 242، 27-32.

عزیزی، ش.، اسدنژاد، م.، زارع، ع. و حسینی، س.س. (1388). بررسی و مقایسه ابعاد مدیریت دانش بین سازمان های دولتی و خصوصی، فصلنامه مدیریت فناوری اطلاعات، 2 (4)، 116-99.

مدهوشی، م. و نیازی، ع. (1390). ارزیابی سطح مدیریت دانش در دانشگاه های منتخب. پژوهشنامه مدیریت تحول، 3 (6)، 116-137.

مظلومی، ن. و جلالی، س.ح. (1391). اولویت بندی موانع تاثیرگذار بر پیاده سازی برنامه های استراتژیک در صنعت داروی کشور. پژوهشنامه مدیریت اجرایی، 4 (7)، 125-148.

منوریان، ع.، خیراندیش، م. و عسگری، ن. (1391). توسعه ابعاد ساختاری سازمان در تناسب با رویکرد مدیریت دانش. فصلنامه مدیریت فناوری اطلاعات، 3 (7)، 150-133.

Ackoff, R.L., Addison, H.J., & Carey, A. (2010). Systems Thinking for Curious Managers: With 40 New Management F-Laws. UK: Triarchy Press Limited.

Anand, A., & Singh, M.D. (2011). Understanding knowledge management: A literature review. International Journal of Engineering Science & Technology, 3(2), 926-939.

Anantatmula, V. & Kanungo, S. (2006).Structuring the underlying relations among the Knowledge Management outcomes. Journal of Knowledge Management, 10(4), 25-42.

Bhatt, G., Gupta, J.N.D. & Kitchens, F. (2005). An exploratory study for groupware use in theknowledge management process. Journal of Enterprise Information Management, 18(1), 28-46.

Carneiro, A. (2000). How does knowledge management influence innovation and competitiveness?. Journal of Knowledge Management, 4(2), 87-98.

Chang, T.C., & Chuang, S.H. (2011). Performance implications of knowledge management processes: Examining the roles of infrastructure capability & business strategy. Expert Systems with Applications, 38(5), 6170-6178.

Chauvel, D., & Despres, C. (2002). A review of survey research in knowledge management. Journal of Knowledge Management, 6(3), 207-223.

De Pablos, P.O. (2002). Knowledge management & organizational learning: Typologies of knowledge strategies in the Spanish manufacturing 1995 to 1999. Journal of Knowledge Management, 6(1), 52-55.

Gupta, A.K., & Govindarajan, V. (2000). Knowledge management social dimension: Nucor Steel Lessons. Sloan Management Review, 42(1), 71-81.

Gupta, B., Iyer, L. & Aronson, J.E. (2000). Knowledge management: A taxonomy, practices & challenges. Industrial Management & Data Systems, 100 (1), 17-21.

Hsieh, P.J., Lin, B., & Lin, C. (2009). The construction & application of knowledge navigator model (KNM™): An evaluation of knowledge management maturity. Expert Systems with Applications, 36(2), 4087-4100.

IFAD. (2007). Knowledge Management Strategy Report. International Fund for Agricultural Development, United Nation Organization. Retrieved Online on December 2012, from http://ifad.org/pub/policy/km/e.pdf.

KPMG Consulting. (2000). Knowledge Management Research Report 2000, KPMG consulting. Retrieved Online on December 2012, from http://kpmg.com.

KPMG Consulting. (2003). Insights from KPMG's European Knowledge Management Survey 2002/2003. KPMG Consulting. Retrieved Online on December 2012, from http://kpmg.com.

Lee, H., & Choi, B. (2003). Knowledge management enablers, processes, & organizational performance: An integrative view & empirical examination. Journal of Management Information Systems, 20(1), 179-228.

Liao, S.H., Chang, W.J., & Wu, C.C. (2010). An integrated model for learning organization with strategic view: Benchmarking in the knowledge intensive industry. Expert Systems with Applications, 37(5), 3792-3798.

Lin, C., & Tseng, S.M. (2005). The implementation gaps for the knowledge management system. Industrial Management & Data Systems, 105(2), 208–222.

Liu, P.L., Chen, W.C., & Tsai, C.H. (2004). An empirical study on the correlation between knowledge management capability and competitiveness in Taiwan’s industries. Technovation, 24(12), 971-977.

Mack, R., Ravin, Y., & Byrd, R.J. (2001).Knowledge portals & the emerging digital knowledge workplace. IBM Systems Journal, 40(4), 925-955.

Migdadi, M. (2009).Knowledge management enablers & outcomes in the small & medium sized enterprises. Industrial Management & Data Systems, 109(6), 840-858.

Nicolas, R. (2004). Knowledge management impacts on decision making process. Journal of Knowledge Management, 8(1), 20-31.

Oliveira, M., Caldeira, M., & Batista Romão, M.J. (2012). Knowledge management implementation: an evolutionary process in organizations. Knowledge & Process Management, 19(1), 17-26.

Pawlowsky, P., & Schmid, S. (2012). Interrelations between strategic orientation, knowledge management, innovation & performance: Empirical findings from a national survey in Germany. International Journal of Knowledge Management Studies, 5 (1/2), 185-209.

Perez, J.R., & De Pablos, P.O. (2003). Knowledge management and organizational competitiveness: A framework for human capital analysis. Journal of Knowledge Management, 7(3), 82-91.

Rezaie, K., Byat, M., & Nazari Shirkouh,i S. (2009). Evaluating Effective Factors of Implementing Knowledge Management Based on FAHP Method, Proceeding of Third Asia International Conference on Modelling & Simulation, Indonesia. Pp. 398-403.

Shankar, R. & Gupta, A. (2005). Framework for knowledge management implementation. Knowledge & Process Management, 12(4), 259-277.

Sharma, V., (2012). A perceptual study on KM orientation in Indian private engineering institutions. International Journal of Educational Management, 26(3), 234-251.

Smith, H.A., McKeen, J.D., & Singh, S. (2006). Making knowledge work: five principles for action-oriented knowledge management. Knowledge Management Research & Practice, 4(2), 116–124.

Wong, K.Y., & Aspinwall E. (2004). Knowledge management implementation frameworks: A review. Knowledge & Process Management, 11(2), 93–104.

Wong, K.Y. (2005). Critical success factors for implementing knowledge management in small & medium enterprises. Industrial Management & Data Systems, 105(3), 261-279.

Wong, K.Y., & Aspinwall, E. (2005). An empirical study of the important factors for knowledge management adoption in the SME sector. Journal of Knowledge Management, 9(3), 64-82.v