مطالعات مدیریت کسب و کار هوشمند
دوره و شماره: دوره 8، شماره 32، تابستان 1399 
مقاله پژوهشی

تحلیل عوامل مؤثر بر اثربخشی گروه‌های مجازی در فضای کسب‌وکار

صفحه 5-26

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.41777.1508

عبدالحسین نیسی، پویا پور مقدسیان

چکیده  
 
پیشرفت و توسعه‌ روزافزون فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی و درنتیجه، شکل‌گیری روند استفاده از گروه‌های مجازی، مسائل مهمی را پیش روی مدیران قرار داده است. هدف این پژوهش، بررسی رابطه اعتماد و اثربخشی گروه‌های مجازی با تأکید بر نقش تسهیم دانش است. جامعه آماری این تحقیق، کارکنان شاغل در بخش فعالیت‌های مجازی و در قالب گروه‌های مجازی موسسه فرهنگی تبیان وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی است که تعداد 40 گروه مجازی مشتمل بر 200 نفر کارمند انتخاب و گردآوری داده‌ها به‌وسیله پرسشنامه انجام شده است. همچنین، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از طریق تحلیل مسیر و با استفاده از نرم‌افزار ایموس صورت گرفته است. نتایج تحلیل مسیر، حاکی از آن است که وقتی متغیر تسهیم دانش در وضعیت مطلوبی قرار داشته باشد، تأثیر مؤلفه‌های اعتماد بر اثربخشی گروه‌های مجازی افزایش پیدا می‌کند.
 

مقاله پژوهشی

پیشران‌های مؤثر بر تمایل به استفاده از خدمات مالی در پلتفرم‌های مبتنی بر زنجیره بلوکی

صفحه 27-64

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.44793.1561

حامد حیدری، مرتضی موسی‌خانی، محمود البرزی، علی دیواندری، رضا رادفر

چکیده ارائه­ خدمات مالی در پلتفرم­های مبتنی بر زنجیره بلوکی به‌عنوان رویکردی نوین در بازارهای مالی، فضای وسیعی برای رشد دارد. این موضوع، لزوم مطالعه و شناسایی پیشران­های نگرش کاربران نسبت ­به استفاده از خدمات مالی مبتنی بر زنجیره­ بلوکی را نشان می­دهد. به این منظور، از مدل‌های پذیرش فناوری استفاده شده است. این پژوهش، با استفاده از ترکیب چند مدل پذیرش فناوری، مطالعه پیشران­های مؤثر بر تمایل مشتریان به استفاده از خدمات مالی در پلتفرم­های مبتنی بر زنجیره بلوکی را مورد هدف قرار داده است تا مشخص شود که چه عواملی منجر به ترغیب کاربران در استفاده از خدمات مالی در پلتفرم­های مبتنی بر زنجیره بلوکی می‌شود. به این منظور، ابتدا با مطالعه ادبیات، به استخراج عوامل مؤثر بر قصد رفتاری مشتریان به استفاده از خدمات مالی در پلتفرم­های مبتنی بر زنجیره بلوکی پرداخته ‌شده و بر مبنای آن‌ها مدل معادلات ساختاری شکل گرفته است. نتایج تجزیه­و­تحلیل داده­ها نشان داد که گرایش فردی به اعتماد و ضمانت­های ساختاری به‌طور مستقیم بر اعتماد اولیه تأثیرگذار هستند و اعتماد اولیه کاربران نیز بر قصد رفتاری کاربران مؤثر است. از سوی دیگر ویژگی­های فناورانه و ویژگی­های وظیفه­ای به‌طور مستقیم بر تناسب فناورانه-وظیفه­ای مؤثر هستند و تناسب فناورانه- وظیفه­ای بربر قصد رفتاری کاربران تأثیر می‌گذارد. همچنین انتظار عملکرد به‌طور مستقیم بر قصد رفتاری کاربران تأثیرگذار است. همچنین، نتایج این پژوهش نشان داد که تمایل به استفاده از خدمات مالی در پلتفرم­های مبتنی بر زنجیره بلوکی برخاسته از یک نیاز اجتماعی است و حتی با وجود برخی محدودیت­های زنجیره بلوکی کاربران مشتاق نسبت به استفاده از خدمات مالی مبتنی بر این فناوری هستند.
 

مقاله پژوهشی

ارائه چارچوبی برای کاربست مدیریت دانش کارکنان در حال خروج از خدمت در بانک انصار

صفحه 65-88

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.45549.1574

ابوالفضل خسروی، محمد سوری، محمد عربی

چکیده  
امروزه، افراد باتجربه یکی از مهم‌ترین دارایی­های هر سازمانی به­حساب می­آیند. این افراد، دانش کافی را در طول سال­ها تجربه و تحصیلات و همچنین گذراندن دوره­های مختلف آموزشی به دست آورده­اند. از همین رو، یکی از دغدغه­های اصلی بسیاری از سازمان­ها، استفاده از دانش افراد باتجربه در شرف بازنشستگی و انتقال آن به سایر افراد و کارکنان سازمان است. پژوهش حاضر باهدف ارائه چارچوبی برای پیاده­سازی مدیریت دانش کارکنان در حال خروج از خدمت بانک انصار انجام شده است. این پژوهش ازنظر هدف بنیادی- کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی است. نمونه­گیری استفاده‌شده در این پژوهش، با استفاده از شیوه نمونه­گیری گلوله برفی بوده است. مبنای اصلی جمع‌آوری اطلاعات، انجام مصاحبه­های عمیق با خبرگان جامعه علمی و دانشگاهی و همچنان متخصصان و مدیران بانک انصار تا دستیابی به اشباع نظری بوده است. درمجموع، نوزده مصاحبه انجام شد. پس از جمع­آوری اطلاعات، کدهای مربوط به مصاحبه­ها تجزیه‌وتحلیل شدند. پس از بحث در مورد تِم‌های به‌دست‌آمده از مصاحبه‌های انجام‌گرفته در پژوهش حاضر، نقشه تِم به‌دست‌آمده از این اطلاعات در قالب یک چارچوب نهایی ارائه شد. چارچوب نهایی نشان داد که مدیریت دانش کارکنان در حال خروج بانک انصار با 32 کد و 8 مفهوم از دو مقوله تشکیل شده است. مدیریت دانش کارکنان در حال خروج از خدمت بانک انصار در 8 مقوله­؛ ابزارهای انتقال دانش، افزایش تعامل، فرآیندها، آموزش، مشوق­، سیستم­ها، ارزش­گذاری اطلاعات و ابزارهای ذخیره و نگهداری دانش شکل گرفت.
امروزه، افراد باتجربه یکی از مهم‌ترین دارایی­های هر سازمانی به­حساب می­آیند. این افراد، دانش کافی را در طول سال­ها تجربه و تحصیلات و همچنین گذراندن دوره­های مختلف آموزشی به دست آورده­اند. از همین رو، یکی از دغدغه­های اصلی بسیاری از سازمان­ها، استفاده از دانش افراد باتجربه در شرف بازنشستگی و انتقال آن به سایر افراد و کارکنان سازمان است. پژوهش حاضر باهدف ارائه چارچوبی برای پیاده­سازی مدیریت دانش کارکنان در حال خروج از خدمت بانک انصار انجام شده است. این پژوهش ازنظر هدف بنیادی- کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی است. نمونه­گیری استفاده‌شده در این پژوهش، با استفاده از شیوه نمونه­گیری گلوله برفی بوده است. مبنای اصلی جمع‌آوری اطلاعات، انجام مصاحبه­های عمیق با خبرگان جامعه علمی و دانشگاهی و همچنان متخصصان و مدیران بانک انصار تا دستیابی به اشباع نظری بوده است. درمجموع، نوزده مصاحبه انجام شد. پس از جمع­آوری اطلاعات، کدهای مربوط به مصاحبه­ها تجزیه‌وتحلیل شدند. پس از بحث در مورد تِم‌های به‌دست‌آمده از مصاحبه‌های انجام‌گرفته در پژوهش حاضر، نقشه تِم به‌دست‌آمده از این اطلاعات در قالب یک چارچوب نهایی ارائه شد. چارچوب نهایی نشان داد که مدیریت دانش کارکنان در حال خروج بانک انصار با 32 کد و 8 مفهوم از دو مقوله تشکیل شده است. مدیریت دانش کارکنان در حال خروج از خدمت بانک انصار در 8 مقوله­؛ ابزارهای انتقال دانش، افزایش تعامل، فرآیندها، آموزش، مشوق­، سیستم­ها، ارزش­گذاری اطلاعات و ابزارهای ذخیره و نگهداری دانش شکل گرفت.

مقاله پژوهشی

مفهوم‌پردازی تفکر طراحی: زمینه کارآفرینی

صفحه 89-116

https://doi.org/10.22054/IMS.2019.45781.1578

نسترن افشم، علی مبینی دهکردی، جهانگیر یدالهی فارسی

چکیده  
در دهه اخیر، تفکر طراحی به‌عنوان رویکردی نوین جهت نوآوری و حل مسئله، توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه­های مختلف را به خود جلب کرده است. امروزه سازمان‌ها و افراد بسیاری در حال بهره بردن از تفکر طراحی می‌باشند، چراکه آن‌ها به دنبال استفاده از مهارت‌ها و فرآیندهای طراحان جهت دستیابی به راه‌حل‌هایی برای مشکلات پیچیده و یا ایجاد فرآیندهایی هستند که نتایج را بهینه می‌کنند و شرایط را بهبود می‌بخشند. بااین‌حال، در حوزه پژوهشی اجماعی در مورد ویژگی‌های اساسی، کاربردی و تعاریف تفکر طراحی وجود ندارد. برای روشن کردن دانش این حوزه و مفهوم­سازی تفکر طراحی و نقش آن به‌عنوان سازه­ای شناختی در ادبیات کارآفرینی، این پژوهش به مرور جامع 106 مطالعه مفهومی و تجربی از مجموع 2037 مقاله در سال 1985 تا 2019 پرداخته است. این مطالعه از نوع توصیفی و از لحاظ روش اجرا مطالعه مرور ادبیات سیستماتیک تلقی می­گردد. شناسایی مفهوم‌سازی‌های متفاوت از تفکر طراحی، ابزارهای تقویت‌کننده تفکر طراحی، مدل­های مطروحه در این زمینه و ارتباط این مفهوم با کارآفرینی از نتایج این پژوهش است.
 
 

تأثیر استراتژی‌های تضمین بر قصد خرید اینترنتی با میانجی‌گری اعتماد در فروشگاه‌های آنلاین

صفحه 117-146

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.45974.1580

صمد رحیمی اقدم، علیرضا فضل زاده، نوشین ابراهیمی اقدم

چکیده  
هدف پژوهش حاضر، تبیین راهکار علمی و کاربردی برای قصد خرید اینترنتی بر اساس استراتژی‌های تضمین با نقش میانجی ­اعتماد در فروشگاه‌های آنلاین است. پژوهش حاضر بر اساس هدف، کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی- پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، مردم شهر تبریز است که حداقل یک‌بار تجربه خرید اینترنتی داشته­اند. تعداد 384 نمونه به روش نمونه­گیری تصادفی انتخاب شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه­ استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری توسط نرم­افزار ایموس انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان می­دهد بیانیه تضمین به‌طور مستقیم با ضریب استاندارد 40/0 و به‌طور غیرمستقیم از طریق میانجی اعتماد با ضریب استاندارد 06/0 و تضمین شخص ثالث به‌طور مستقیم با ضریب استاندارد 30/0 و به‌طور غیرمستقیم با ضریب استاندارد 08/0 بر قصد خرید اینترنتی تأثیر مثبت دارند. همچنین اعتماد با ضریب استاندارد 37/0 بر قصد خرید اینترنتی تأثیر مثبت دارد. با توجه به معنی­داری اثر مستقیم و غیرمستقیم، متغیر اعتماد نقش میانجی جزئی در رابطه بین استراتژی‌های تضمین و قصد خرید اینترنتی دارد. پیشنهاد می­شود مدیران پیاده­سازی استراتژی­های تضمین در فروشگاه­های اینترنتی را در جهت جلب اعتماد بیشتر و قصد خرید مشتریان در فروشگاه­های اینترنتی به کار گیرند.
 

مقاله پژوهشی

اثربخشی امنیت سیستم‌های اطلاعاتی، ناشی از تأثیر ابعاد تئوری نهادی بر رفتار سازمانی کارکنان

صفحه 147-180

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.44465.1581

سید امین حسینی سنو، نگار ;کد خدا

چکیده این پژوهش به امنیت سیستم‌های اطلاعاتی (ISS) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل در سازمان­ها و بخصوص شهرداری­ها پرداخته است. امروزه نقض‌های امنیت اطلاعات به‌جای استثنا، تبدیل به هنجار شده است و امنیت سیستم اطلاعات تنها زمانی می‌تواند محقق ­شود که کارکنان به‌طور کامل این مفهوم را از طریق تغییر رفتار خود در مطابقت با فن‌آوری‌های پیشرفته امنیت سیستم اطلاعات بپذیرند. مدل این تحقیق در همین راستا بر مبنای تئوری نهادی ایجاد شده است. این مدل دو مسیر شامل رفتارهای شهروندی سازمانی (OCB) و رفتار ضد شهروند سازمانی (CWB) را در فرآیند بدعت‌گذاری امنیت سیستم اطلاعاتی معرفی کرده است. این پژوهش همچنین تأثیر فرهنگ نوآورانه را بر فرآیند امنیت سیستم اطلاعات مورد سنجش قرار داده است. جامعه آماری پژوهش شامل کارشناسان فناوری اطلاعات شهرداری مشهد است و ابزار جمع‌آوری داده پرسشنامه بوده است. داده‌ها عمدتاً از مدل تحقیق پیشنهادی پشتیبانی می‌کنند و نتایج حاکی از کاربرد تئوری نهادی در توضیح اثرگذاری فرآیند نهادینه‌سازی تغییرات امنیت سیستم اطلاعات بر فرهنگ نوآورانه‌ سازمان، مشروعیت و پذیرش آن تغییرات و افزایش رفتار شهروندی سازمانی (کاهش رفتار ضد شهروندی) در کارکنان می‌شود؛ که این فرآیند در نهایت منجر به افزایش اثربخشی امنیت سیستم اطلاعات می‌شود.
 
 

مقاله پژوهشی

تحلیل ادراکات کاربران درباره خرید تلفن همراه در سایت دیجی کالا

صفحه 181-210

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.46286.1585

فاطمه عباسی، آمنه خدیور، محسن یزدی نژاد

چکیده  
امروزه افراد برای خرید محصولات و خدمات آنلاین از نظرات دیگران در شبکه­های اجتماعی جهت تصمیم­گیری استفاده می­نمایند. همچنین شرکت­های ارائه دهنده محصولات  از تحلیل ادراکات و نظرات کاربران و مشتریان برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه و ارائه محصولات جدید استفاده می‌نمایند. تحلیل ادراکات از جمله رویکردهای نوین در استخراج نظرات می­باشد. تحلیل ادراکات، استفاده از روش­های متن کاوی و پردازش زبان طبیعی برای شناسایی، استخراج و بررسی اطلاعات ذهنی می­باشد. اطلاعات حاصل از تحلیل ادراکات می­تواند بر انتخاب موثر مشتریان تاثیر بسزایی داشته باشد. در این پژوهش مدلی جهت تحلیل ادراکات کاربران در ارتباط با خرید تلفن همراه از سایت دیجی کالا ارائه شده است  تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی است و جامعه مورد بررسی شامل نظرات کابران در سایت دیجی کالامی باشد و نمونه آماری نظرات کاربران تلفن همراه سایت دیجی کالا است. جهت تحلیل و پیاده سازی، رویکرد یادگیری نظارت شده و از پکیج­های متن کاوی پایتون استفاده شده است. نتایج نشان می­دهند مدل پیشنهادی با دقت 0.892 می تواند نظرات کاربران را دسته بندی نماید. همچنین در مجموع نظرات کاربران در مورد سهولت استفاده و امکانات و قابلیت­های تلفن همراه مثبت و در مورد ارزش خرید نسبت به قیمت، نوآوری، طراحی و ظاهر و کیفیت ساخت گوشی­ها نظر کاربران منفی می­باشد.  مدل پیشنهادی می­تواند در سایت‌های تجارت الکترونیک مانند دیجی کالا پیاده سازی شود و خروجی آن به صورت سیستماتیک توسط کاربران قابل مشاهده باشد که در نهایت می­تواند منجر به تصمیم­گیری آگاهانه برای خریداران و شرکت­های ارائه دهنده محصولات باشد.
 
 

مقاله پژوهشی

اثرگذاری قابلیت‌های پویا بر کارآفرینی شرکتی در صنعت ارتباطات

صفحه 211-238

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.46451.1589

جمال‏الدین ابراهیمی، محمد عزیزی، کتایون پور مهدی

چکیده  
در دنیای پرتلاطم کسب‌وکار، کارآفرینی شرکتی قدم نهادن در بازاری با عدم قطعیت بالاست. ازاین‌رو می‌بایست شرکت‌ها به شناخت درستی از قابلیت‏ها در محیط پویا برسند تا بتوانند با کمترین ضرر به کسب سود در بلندمدت دست یابند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر قابلیت‌های پویا بر کارآفرینی شرکتی در صنعت ارتباطات صورت گرفته است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و برحسب گردآوری اطلاعات توصیفی- همبستگی است، جامعه آماری پژوهش شامل 350 نفر از مدیران، روسا، کارشناسان ارشد دو شرکت همراه اول و ایرانسل ایران بوده است. جمع‏آوری داده‌ها بر اساس پرسشنامه محقق ساخته انجام گرفت. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و بررسی فرضیه‏ها از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. درنهایت، یافته‏ها نشان از تأثیر مثبت قابلیت‌های پویا بر کارآفرینی شرکتی داشته است و این نتیجه حاصل شد که قابلیت‌های ادراک محیط، یادگیری، یکپارچه‌سازی، هماهنگی، بازآرایی بر کارآفرینی شرکتی تأثیر مثبت و معناداری دارند. همچنین پویایی محیط تأثیر قابلیت‌های پویا را بر کارآفرینی شرکتی تعدیل می‏کند. این بدین‌صورت است که هرچه پویایی محیط بالاتر باشد رابطه دو متغیر قابلیت‌های پویا و کارآفرینی شرکتی قوی‏تر است. چراکه این پویایی مکانیسم مفیدی برای پاسخ به نیروهای رقابتی جدید است. شرکت‌هایی که در محیط‏های با پویایی بالا فعالیت می‌کنند نوآورتر، ریسک‏پذیر و پیشگام‌تر از شرکت‌هایی هستند کمتر با عدم اطمینان و فشارهای خارجی مواجه هستند.
 

مقاله پژوهشی

شناسایی مؤلفه‌های هوشمندسازی صنعت گردشگری در ایران

صفحه 239-272

https://doi.org/10.22054/IMS.2020.47173.1607

فرنوش زنگوئی، زهرا خرازی محمدوندی آذر، جمشید صالحی صدقیانی

چکیده هدف اصلی این پژوهش، شناسایی مؤلفه­های هوشمندسازی صنعت گردشگری در ایران بوده است. پژوهش از نوع آمیخته و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی قراردادی در بخش کیفی و پیمایش در بخش کمّی انجام گرفته است. در بخش کیفی، با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و تکنیک گلوله برفی تعداد سیزده نفر از مدیران گردشگری کشور مورد مصاحبه عمیق قرار گرفتند. نمونه بخش کمّی نیز با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی، تعداد 390 نفر از کارشناسان آژانس‌های مسافرتی و گردشگران این سه شهر تعیین گردید. پس از تحلیل داده‌ها از طریق مدل­یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی، مشخص شد که تمامی متغیرهای مشاهده‌پذیر و پنهان در سطح 05/0 معنی‌دار بوده و مورد تائید قرار گرفتند. بر اساس یافته‌های پژوهش، چهار مؤلفه؛ حکمرانی هوشمند، توانمندسازی اجتماعی- فرهنگی، توسعه کاربرد فنّاوری‌های نوین هوشمند و هوشمندسازی جامع خدمات گردشگری، به‌عنوان مؤلفه‌های هوشمندسازی صنعت گردشگری در ایران شناسایی شدند.